JVM ( Java Virtual Machine )JVM është një vegël e Java – së e cila mundëson interpretimin e bytecode – it gjatë egzekutimit. JVM është krijuar që Java të jetë OOP platform-independent ( shqip: e pavarur nga platformat ).
Klasat Bazike të Java -sëKlasat bazike janë disa klasa të krijuara për qëllime të përgjithshme. Klasat janë pjesë e gjuhës. Ato përdorën nga programer për të krijuar aplikacionet e tyre. Shembull I saj mund të jetë java.io.*; apo java.lang.*. Këto klasa thirren me anë të komandës
import.UMLUML ( Unified Modeling Language ) është gjuha me anë të cilës dizajnohet programi. Ka të njëjtin qëllim siç ka algoritmi në gjuhët procedurale. Ajo paraqitet me tabela, vizat ndërlidhëse, shenjat dhe emrat e elementeve të klasave.
OOP: Katër veglat kryesoreEncapsulationEncapsulation është njëra ndër veglat më të fuqishme në programimin OO.
Encapsulation menaxhon kontaktin e objekteve në mes veti. Encapsuation mirëmban sigurinë e të dhënave apo pjesët tjera të një objekti. D.m.th. siguria e objekteve të një programi në OOP bëhet me anë të kësaj vegle ( ang. Feature ).Encapsulation përdor 4 identifikatorët (ang. Identifiers) për të arritur rezultatin. Këta identifikator janë
public, private, protected, dhe
default. Në gjuhën UML këta identifikator paraqiten si +, -, #, dhe default nuk ka shenjë. Pra si në quhen UML, ashtu edhe në Java, default nuk ka emër as shenjë. Default nënkuptohet nëse ndonjë access modifier tjetër nuk është deklaruar.
Këta identifikator ndryshe quhen edhe access modifiers (shqip: modifikatorët e sigurisë).
Secila prej këtyre identifikatorëve kanë nivelet e veta të sigurisë. Shembull
public lejon cdo object të kyqet në objektin tjetër. Pra, në metoda apo edhe variabla ( dhe konstante ).
AbstractionAbstraction është gjithashtu njëra ndër veglat më të fuqishme të programimit OO. Pra bën pjesë në katër veglat që OOP e bëjnë mënyrën më të forte të programimit deri më tani.
Abstraction është vetëm një concept I cili përdorët nga programerët ku bën zhvillimin e software-it më të fuqishëm.Kjo arrihet me krijimin e klasave abstrakte ( ang. Abstract classes ) dhe konkrete (ang. Concrete classes). Në klasa abstrakte definohen metodat dhe variablat e njëjta të objekteve, kurse në klasa konkrete deklarohen metodat dhe atributet e ndryshme të objekteveShembull klasa Personi është klasë abstrakte. Në këtë klasë deklarohen atributet si emri, mbiemri, gjinia, mosha, etj. Kurse në klasat konkrete si psh. Punëtori dhe Mësuesi. Tek Punëtori mund të definohen rroga, veglat, orari I punës, etj. Gjithashtu Mësuesi mund të ketë vecorite tjera të ndryshme si psh. Numri I nxënësve, notat e nxënësve, etj.
Me anë të abstraction software mund të ketë një structure dhe organizim shumë më të mire dhe si rrezultat do të kemi një software shumë më të shpejt në egzekutim, më të sigurtë, dhe më stabil.
InheritanceEdhe Inheritance është vegël në katër veglat kryesore të programimit OO. Kjo zgjidh një ndër problemet më të mëdha në këtë lloj programimi.
Inheritance do të thotë Trashëgimi. Pra kjo vegël ka të bëj me trashëgimin. Me anë të kësaj vegle u bë realitet edhe vet abstraction. Gjithashtu qëllimi kryesor I suksesit të OOP ka qenë ripërdorimi I kodit ( ang. Code reuseable ), dhe kjo arrihet me inheritance.Për të kuptuar më mire këtë vegël të OOP do të marrim shembullin e kaluar me klasat Personi, Punëtori dhe Mësuesi.Nëse krijojmë një object Punëtori, ai object do të përmbante emrin, mbiemrin, moshën e ndonjë punëtori. Por në klasën punëtori këto variabla nuk janë definuar. Pra, punëtori këto variabla do të trashgoj nga klasa Personi me anë të Inheritance.Nëse në klasën Personi ne do të definojmë metodët
shkuarjaNePune, ne mund të përdorim të njëtën metodë për punëtorin ( shkuarja e tij në punëtorin e tij ) dhe për Mësuesin ( shkuarja e tij në shkollë ). Përdorimi I kësaj vegle që arrihet me anë të inheritance dhe bën ripërdorimin e kodit për dy qëllime të ndryshme quhet polimorfizm (ang. Polymorphism ). Polimorfizmi është gjithashtu njëra ndër koncektet më të forta të programimit OO.
Poashtu polimorfizmi është vegla e katërt e programimit OO.
Java: Data TypesJava është një gjuhë programuese e cila ka dy kategori të llojeve të të dhënave (ang. Data Type). Grupi I parë është primitive data type, ku janë tetë lloje të data type – eve. Tabela e më poshtme tregon mbi këto lloje të data types.
Grupi tjetër është References ku si lloj kryesor I data types është String. Stringu është një varg char-ësh. Me shprehje matematikore String ne mund të shprehim kështu: ch1 + ch2 + ch3 + … + chn = String 1.
Shënim: Data types përdorën për vendosjen e të dhënave dhe ruajtjen e tyre. Ekzistimi I disa lloje të të dhënave është për shkak të krijimit të formave të të dhënave, shembull tekst, numër, date, etj, etj.
ObjektiObjekti është pjesa kryesore në programimin object-oriented. Në fakt I gjithë programi në object-oriented ekzekutohet si një grup objektesh që komunikojnë në mes veti. Objektet komunikojnë në mes veti me anë të mesazheve.
Cfarë është objekti? Në konceptimin teorik, në programim object është gjithcka që na rrethon. Edhe vet ne jemi objekte. Gjithashtu object është toka, pema, dora, rruga, etj. Objekt është edhe gjërat abstrakte si dashuria, gëzimi, etj.
Cfare e definon nje object? Në studimin e objekteve që filozofët e vjetër kishin rënë në një pike ku një object mund të definohet apo mund të quhet object vetëm nëse ka atributet e veta, dhe sjelljet e veta.
Shembull, një person është një object, sipas programimit object-oriented. Pse? Sepse ka atributet e veta që janë koka, dora, këmbët, syri, etj, etj. Kurse gjithashtu ka edhe sjelljet e veta që janë vrapimi, ecja, leximi, lëvizja e kokës, etj.
Pra për krijimin e një objekti, ne duhet të definojmë atributet e tij. Një atribut mund të definohet kështu.
Int abc = 0;
Fjala
int definon llojin e atributit, në këtë rast është integer primitiv. Fjala
abc është fjala e definuar nga programeri për emërtimin e këtij atributi. Kurse pjesa tjetër e kodit definon vlerën fillestare të atributit, në rastin tone është 0. (Cdo statement në Java përfundon me shenjën
.
Poashtu thamë që objekti ka edhe sjelljet e tij, që në terminologjinë e programimit object-oriented quhen metoda.
Metoda është pjesë e kodit e cila bën që objekti të funksionoj në mënyrë complete. Në shembullin e mëparshëm, një person duhet të ec. Pra objekti I personit ka nevojë për krijimin e metodës për ecje.
Krijimi I metodës në Java mund të definohet kështu.
void ec()
{
// Kodi shkruhet ketu
}
Fjala
void definon që metoda nuk është për të
return dicka. Pra në Java ka dy lloj metodash. Ato
return dhe ato
void. Në rastin tone ne përdorim
void. Pastaj është emri I metodës, në rastin tone ecja. Klapat () janë pjesë e kodit Brenda të cilave definohen atributet locale të atij procesi.
Në klapat {} shkruhet procesi që bën ajo metodë. Eshte ai kodi qe zgjidh problemin që ka metoda për detyrë, në rastin tone bën që personi të ec.
Programi me i thjeshte ne JAVA eshte ky:
public class pr1
{
public static void main(String args[])
{
System.out.println(”Ky eshte programi i pare”);
}
}
Se peri e ruajme kete program me emrin pr1.java
Pastaj per ta kompajlluar kete program duhet qe ne command prompt (terminal) te shkruajme javac pr1.java. Pasi te kompajllohet per ta ekzekutuar duhet te shkruajme java pr1 dhe ne ekran do te shfaqet: Ky eshte programi i pare
easy4bendi
Lajme
